WITAMINA D: fakty i mity 0
WITAMINA D: fakty i mity

Witamina D kojarzy się głównie z mineralizowaniem kości i zapobieganiem krzywicy u dzieci. Wiadomo jednak, że ta substancja wpływa na działanie całego organizmu – poprawia funkcjonowanie układu krążenia, wzmacnia odporność, hamuje procesy starzenia się i pomaga zapobiegać niektórym chorobom. Przez duże zainteresowanie witaminą D narosło wokół niej wiele mitów. Poniżej omawiamy kilka z nich.

Organizm może sam produkować witaminę D

FAKT.Witamina D może zostać wytworzona naturalnie w organizmie. Pod wpływem promieniowania UV i ciepła substancja zawarta w cholesterolu – 7-dehydrocholesterol zostaje przekształcona w cholekalcyferol, czyli witaminę D3. Proces ten zachodzi w skórze, a dokładniej w komórkach naskórka. Wystarczy 15–20 minut ekspozycji na słońce, aby wytworzyła się ilość witaminy D odpowiadająca 2000–4000 IU.

 

Synteza witaminy D w skórze mogłaby pokryć 80–100% zapotrzebowania organizmu. Niestety, z powodu szerokości geograficznej Polski, zmieniających się pór roku, zanieczyszczeń powietrza, rozwiniętego przemysłu, a także naturalnych procesów starzenia się skóry produkcja witaminy D nie jest wystarczająca. Konieczne jest więc jej uzupełnianie  – zwłaszcza od września do maja.

Krem z filtrem blokuje syntezę witaminy D

FAKT.Kremy z filtrami przeciwsłonecznymi blokują dostęp promieni UV do skóry. Zgodnie z wynikami badań opublikowanymi m.in. przez Amerykańskie Stowarzyszenie Osteopatów produkt z SPF 15 obniża syntezę witaminy D3 w komórkach naskórka o 99%. Mimo to u osób stosujących kremy z filtrami nie odnotowano jej niedoborów w organizmie (Marks i wsp.). Trzeba pamiętać, że pod żadnym pozorem nie należy zrezygnować z ochrony przed słońcem.

Witaminę D należy uzupełniać tylko u dzieci

MIT.Prawidłowy poziom witaminy D jest ważny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu u osób w każdym wieku. Suplementacja powinna obejmować zdrowe dzieci i zdrowych dorosłych, a także osoby, u których stwierdzono niedobory w badaniu krwi (K. Buczkowski i wsp.).

Niedobór witaminy D można uzupełnić dietą

MIT.Witamina D znajduje się w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jej najbogatszym źródłem są jaja, wątróbka, tłuste ryby morskie, tran, czerwone mięso oraz produkty mleczne. Dieta, nawet najbardziej urozmaicona, pokrywa zaledwie 20% dziennego zapotrzebowania organizmu. Z tego powodu konieczna jest suplementacja witaminy D produktami farmaceutycznymi (R. Olędzka, 2013).

Witaminę D można przedawkować

FAKT. Witamina D może zostać przedawkowana zwłaszcza u niemowląt i małych dzieci. Stosowanie suplementów diety przez dłuższy czas niezgodnie z zaleceniami lekarza lub producenta preparatu także może wywołać negatywne skutki. W związku z tym Polskie Towarzystwo Endokrynologiczne ustaliło w 2013 roku schemat dawkowania witaminy D:

  • niemowlęta – do 6. miesiąca życia 400 IU, a następnie 400-600 IU;
  • dzieci od 1. do 10. roku życia – 600-1000 IU;
  • nastolatki od 11. do 14. roku życia – 800-2000 IU;
  • dorośli – 800-2000 IU;
  • kobiety w ciąży – 2000 IU.

 

Warto jednak zaznaczyć, że ryzyko przedawkowania wynika jedynie z nieodpowiedzialnej suplementacji. Nawet długotrwała ekspozycja na słońce nie powoduje groźnego dla zdrowia wzrostu poziomu witaminy D3 – nadmiar substancji jest przekształcany przez organizm na nieaktywne związki.

Suplementacja witaminy D pozwala zapobiegać chorobom

FAKT.Nad właściwościami witaminy D prowadzonych jest wiele badań i eksperymentów. Wykazano między innymi, że substancja ta może zwiększać wrażliwość tkanek na insulinę, a dzięki temu zmniejszać ryzyko wystąpienia insulinooporności i cukrzycy typu 2 (wyniki zaprezentowane podczas  52. kongresu Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą).

 

W związku z tym, że witamina D wpływa na gospodarkę wapniowo-fosforową oraz mineralizację kości jej odpowiedni poziom pozwala zapobiegać chorobom kości –przede wszystkim krzywicy, osteopenii i osteoporozie.

 

Odpowiedni poziom witaminy D to także większa odporność organizmu na infekcje. Substancja ta pobudza układ immunologiczny oraz wpływa na aktywność limfocytów T i hamuje proliferację komórek. Uważa się, że dzięki temu może odegrać ona dużą rolę w prewencji nowotworów.

Witamina D jest niezbędna w ciąży

FAKT. Kobiety ciężarne ze względu na zmiany, jakie zachodzą w ich organizmie po zapłodnieniu, są narażone na niedobór witaminy D. Jej niski poziom przyczynia się do powikłań w przebiegu ciąży (m.in. cukrzycy ciążowej), a także urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową, niedoborem wapnia, chorobami kości oraz opóźnionym rozwojem. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca stosowanie witaminy D u kobiet w ciąży w dawce 2000 IU na dzień.

Witamina D zapobiega depresji

FAKT. W licznych badaniach potwierdzono, że niedobór witaminy D wpływa na obniżenie nastroju i wystąpienie depresji. Dodatkowo naukowcy z kliniki Mayo w Stanach Zjednoczonych dowiedli, że u osób z prawidłowym poziomem witaminy D ryzyko nawrotu choroby jest zdecydowanie mniejsze.

 

Dzieje się tak za sprawą receptorów witaminy D3 w ośrodkowym układzie nerwowym, w obszarach mózgu odpowiedzialnych za regulację emocji. Substancja ta wpływa także na zwiększenie produkcji dopaminy i bierze udział w procesach neuromodulacji.

Witamina D pozwala zapobiegać oparzeniom słonecznym

MIT. Badacze z Cleveland przeprowadzili eksperymenty, w czasie których podali wysoką dawkę witaminy D osobom z oparzeniem słonecznym. Zaobserwowali oni, że jego objawy (zaczerwienienie, obrzęk, pieczenie i tkliwość skóry) zdecydowanie się zmniejszyły. Brak jest jednak badań, które potwierdzają, że takie samo postępowania pozwala zapobiegać uszkodzeniom skóry podczas ekspozycji na słońce.

 

 

 

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl